Adem- en ontspanningstherapie

Adem- en ontspanningstherapie is niet rechtstreeks gericht op het verminderen van klachten en symptomen, maar is gericht op de overspanning die er mogelijk de voedingsbodem van is. Vanuit ontspanningstherapie wordt overspanning gedefinieerd als een duurzaam verhoogde, onnodige en disfunctionele, maar gewoon geworden spanning. Het is veelal een restant van vroegere, onvoldoende verwerkte perioden van stress, die niet langer functioneel is, maar waar de persoon aan gewend is geraakt. Het belemmert het functioneren, het individu voelt zich niet optimaal, maar de spanning heeft zijn signaalfunctie verloren en de relatie met recente stress is niet meer duidelijk. De spanning voelt gewoon aan, bijna natuurlijk. Een andere reden voor de term ‘gewone overspanning’ is dat het zoveel voorkomt, dat het mensen nauwelijks meer aan elkaar opvalt. Desondanks is het een voedingsbodem voor klachten, disfunctioneren en onwelbevinden.

Spanningsklachten kunnen zich uiten in:

Lichamelijke klachten:

  • algehele vermoeidheid

  • spier-en gewrichtsklachten

  • nek-en rugklachten

  • hoofdpijn

  • maag-en buikklachten

  • benauwdheid, druk op de borst

  • duizeligheid en tintelingen in de armen en benen

  • overmatig transpireren

  • beverige of trillende handen

  • hartkloppingen

  • vaak verkouden en/of griep

Psychische klachten:

  • lusteloosheid en geestelijke vermoeidheid

  • prikkelbaarheid, onrust en gejaagdheid

  • overactief zijn, niet stil kunnen zitten of staan

  • onvoldoende greep op uw leven hebben

  • het gevoel hebben uit balans te zijn

  • neerslachtigheid, somberheid

  • angstgevoelens en onzekerheid

  • piekeren, concentratiestoornissen, geheugenverlies

  • slaapstoornissen

  • neiging om moeilijke situaties te vermijden

  • niet meer kunnen genieten en kunnen ontspannen

  • overmatig eten, roken, alcohol-en koffie gebruik

Een aantal van deze spanningsklachten zult U wellicht herkennen!

Wat is er aan te doen?

De fysiotherapeut zal u leren het verstoorde evenwicht in uw lichaam en geest tussen spanning en ontspanning te herstellen. Bij de therapie wordt een actieve inzet van u gevraagd. Door middel van praktische ademoefeningen, die makkelijk toegepast kunnen worden in het dagelijkse leven wordt men zich bewust van zijn ademhaling en leert men met ademspanningen om te gaan. Deze therapie volgens Jan van Dixhoorn bevat veel uitleg, oefeningen en thuisopdrachten. U leert al doende inzicht te krijgen in factoren die de klachten veroorzaken en in stand houden, angsten te overwinnen en u zult het vertrouwen herstellen in uw lichaam. U krijgt dus een goed handvat om greep te krijgen op uw eigen geestelijke en lichamelijke gezondheid.

Wat zijn de normaal optredende, functionele processen bij adem- en ontspanningstherapie?

Proces

Kenmerken

Spanningsafname ‘Actief’

een beweging of houdingsverandering wordt makkelijker gedaan: met o.a. een vloeiender verloop en betere coördinatie

Spanningsafname ‘Passief’

bewegingsonrust zakt, wordt stiller en stilte is makkelijker vol te houden

Herstelprocessen

na 10-20 minuten passief ontspannen is iemand frisser, meer uitgerust, soms bewuster van vermoeidheid en behoefte aan rust; maakt mentaal beter onderscheid tussen hoofd- en bijzaken

Aandacht, actieve concentratie

minder afgeleid, aandacht bij één zaken houden gaat beter, gedachten gaan trager en meer op de achtergrond

Aandacht, passieve concentratie

aandacht is dwalend, minder gericht, meer intern aanwezig en opener voor allerlei indrukken en invallen, agenda ordent zich

Aandacht, passieve instelling

accepteert prettige en onprettige signalen, zonder er iets mee te willen doen of te beoordelen

Lichaamsbewustwording

voelt concreter en duidelijker hoe het met zichzelf is, wat betreft: aandacht, stemming, lichaam, ademhaling; kan positieve en negatieve bevindingen concreet onder woorden brengen

Functioneel bewegen

staat of zit steviger of duidelijker op de ondergrond, voelt steunvlak; als vanzelf meer rechtop; houdingsverandering vloeiender, meer vanuit benen en bekken, betere afstemming tussen hoofd en bekken

Functioneel ademen

voelt hoe het ademen de gehele romp beweegt; kan de adem tijdelijk sturen zonder dat dit storend werkt; betere coördinatie tussen adembeweging en wervelkolom beweging

Cognitieve herstructurering

beseft werkelijke inhoud van adem- en ontspanningstherapie; interpreteert lichaamssignalen niet negatief; herziet zelfbeeld wanneer dat niet strookt met lichaamservaring; herziet normen, waarden en attitude zodat zij ontspanning ondersteunen